Eğitim 22.2.2021 20:24:39 777 defa okundu

Dünya Anadil Gününde

Dersim Dernekleri Federasyonu ve Avrupa Demokratik Dersim Birlikleri Federasyonu 21 Şubat Dünya Ana Dil Gününde ortak açıklama yaptı.

2 dilli açıklama

Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF) ve Avrupa Demokratik Dersim Birlikleri Federasyonu (ADEF) 21 Şubat Dünya Ana Dil Gününde ortak açıklama yaptı. Unesco raporlarına ve ana dilde kendini ifade etmenin önemine dikkat çekilen açıklama, Zazaca ve Türkçe olarak yayınladı.

 

21 ŞUBAT DÜNYA ANA DİLİ GÜNÜ: "ANA DİLİMİZ YAŞAMA AÇILAN KAPIMIZDIR"

Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF), Avrupa Demokratik Dersim Birlikleri Federasyonu (ADEF) 21 Şubat Anadil Gününde ortak bir açıklama yayınladı. Zazaca ve Türkçe dillerinde yapılan açıklamada, “Kırmancki (Zazaca) okullarda seçmeli ders olarak tercih edilmesi konusunda daha önceden çağrıda bulunmuştuk.” denildi.

 

“Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından ‘Tehlike Altındaki Diller’ arasında görülen Kırmancki (Zazaca) ile ilgili DEDEF ve ADEF, okullarda ders olarak tercih edilmesi için seferberlik başlatılmalı” ifadeleriyle vurgu yapılan anadil konusuna dair açıklamada, şu cümleler kaydedildi; “21 Şubat Dünya Anadiller Günü vesilesiyle Ana Dilimiz olan Kırmancki’nin (Zazaca) geliştirilip, toplumumuzda kök salması için Dersim Kurumlarımız başta olmak kaydıyla halkımıza büyük görevler düşüyor.

Anadili bir kimsenin anasından doğduğu evin insanlarından, soyca bağlı olduğu topluluktan öğrendiği, duygu düşünce ve isteklerini en iyi anlatabildiği dil demektir. Yani kişinin kimliğinin oluştuğu en iyi konuştuğu temel iletişim dilinin öğretilmesini kast ederiz ana dilinden.

"Dil kurucu işlevi olan bir unsur ve bireyler dış dünyayı dil aracılığıyla algılıyorlar, kendilerini keşfediyorlar, yeteneklerini açığa çıkarıyorlar. Doğal olarak anadilinde eğitim tartışmasının kendisi basit bir şekilde eğitimin hangi dilde verileceğinin ötesinde, bir bireyin kendisini nasıl  gerçekleştireceği ve hangi araçlarla gerçekleştireceği ile birlikte kritik bir tartışma konusu. Öğrencilerin örgün eğitim içerisinde kendi anadilinde eğitim almalarına karşın kendi ana dili olmayan ikinci bir dil ya da yabancı dil olarak kabul edilecek dillerde eğitim almaları çok ciddi sıkıntılar yaratıyor. Bu nedenle dünya genelinde eğitim emekçileri, anadilinde eğitimi evrensel bir ilke olarak savunuyor. 21 Şubat Birleşmiş Milletler tarafından Unesco'nun tavsiyesi ile dünya anadili günü olarak kabul edilen bir gün ve bugün özellikle açığa çıkarılmak istenen şeyde anadilinde eğitim alma şansı olmayan çocukların burada yaşamış oldukları sıkıntılara dikkat çekmek ve burada bir farkındalık yaratmaktır.

 

UNESCO’ya göre, yeryüzünde 7097 farklı dil var çocuklar çoklu dil ile büyüyorlar. Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 18 Aralık 1992 tarih ve 47 /135 sayılı kararı ile yayınlanan Türkiye'nin de Onayladığı Birleşmiş Milletler Ulusal veya Etnik Dinsel ve Dilsel Azınlıklara Mensup Kişilerin Haklarına Dair Bildiride, anadili konusunda taraf devletlere sorumluluk yüklerken, anadilinde eğitimin bir hak olduğu, anadilinde eğitimin sağlanması sorumluluğunu da vermektedir.

 

Çocukların kimliklerinin ve kişiliklerinin bir parçası olarak ana dillerinin değersizleştirilmesi, yok sayılması özgüvenlerini ve öz saygılarını olumsuz etkilemekle kalmıyor, var olan eşitsizliklerin derinleşmesine neden oluyor. Anadil birleştirir ve paylaşılanı artırır. Bu özellikleri ile de sosyal içerme, yenilikçi düşünme ve hayal gücünün gelişimini sağlar. Bu bağlamda; bireyin kendi anadili dışındaki dillerde eğitim alması hem eğitim sürecinde sorunlara hem de eşitsizliklere neden olmaktadır.

Bu nedenle, yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olan Ana dilimizin gelişimini bütün çalışmalarımızın üstünde tutarak geleceğe taşıma görevi ile karşı karşıyayız.

 

2021-2022 Eğitim-Öğretim yılı için daha önce yapmış olduğumuz çağrıya bağlı olarak, çocuklarımızın seçmeli ders olarak anadilini doğrudan veya elektronik ortamda bulunduğu yerin eğitim kurumu müdürlüklerine başvurarak, Kırmancki (ZAZACA) dersini seçmeli ders olarak seçerek, dilimize karşı sorumluluğumuzu göstermek zorundayız.

 

Ders açılmaz, öğretmen tayin edilmez diye düşünmeyelim. Çocuklarımız (Biz) tercih edince, eğitim kurumu o dersi verebilmek için gerekli koşulları sağlamak durumundadır. Ve bunu sağlamak bizim en demokratik hakkımızdır. Anadilimizin ruhi şekillenmemizde en önemli etkenlerden birisi olduğunu unutmayalım. Dersimlilerin, Dersim dostlarının ve tüm Dersim Kurumlarının ana görevlerinden birisi de buna uygun bir planlama ve çalışma içerisinde bulunmalarıdır.

Buna uygun pratik mücadele seferberliği ile Anadilimize sahip çıkalım. Anadilimiz yaşama açılan kapımızdır.

Dersim Dernekler Federasyonu (DEDEF)

Avrupa Demokratik Dersim Birlikleri Federasyonu (ADEF)

 

METİN BİR DE ZAZACA YAYINLANDI

İşte Zazaca kalema alınan o metin

21ê gucige roza zonê ma u piya Dina (enternasyonale)

Zonê maa ma çêverê  weşiya mao

Federasyonê komelunê Dêsımi (DEDEF),  Federasyonê Dêsımiyê Avrupayê Demokratiki (ADEF) verocoy ki veng day bı ke  mektevu de  Kırmancki (Zazaki)  jê dersa weçinitiye bêro weçınitene.

Kırmancki(Zazaki) hetê Birleşmiş Milletler  Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü ra (UNESCO) ceriyay bi ‘zonê ke bınê taluke de rê’. DEDEF ve  ADEF ra  vasti bı  ke serva mektabu de wendise  Kırmancki(Zazaki) seferberliğeni  deset pê kerê.

Eve vesileya 21ê gucige roza zonê ma u piya enternasyonale  ave berdena zonê maa ma Kırmanki (Zazaki) , serva wertê qomi de bınge guretena zoni sıftê komelunê Dêsımı  rê u mıletê ma rê bara de gırane bare bena.

"Zone mae, zono ke çeo ke tedê amo dına, merdemê ke hetê goni ra piyayo inê ra mısaye, zono ke fel u emelê xo u wastışê xo zelal qesey keno uyo." Yane vame ke cao ke kamiya isoni pêda bêna u en rındek qesey bena, mısaena malumat dayene u guretene salığ dame.

"Zon çıyo dı  wayirê quweta pesanayeno,  ısoni evê zoni dina teveri fam kenê,  xo doskenê, destabera xo vezenê meydan. Evê na vatis  zonê mae wendıs  hondaye ke hetê hurenayisê teknigê wendisi u hezetunê wendısi niyo  mesela dı muhıma. Metkebu de  zonê mae ra qeder zewna zu zon di wendene, yanki zono ğeriv de wendene televu sero xırav tesır keno.  Na seveta ra emegdarê zoniyê yê dina  zone mae de wendisi jê mesela isoniye mudafa kenê. 21 Guzige hetê  Mıletê Seresteyi ra evê verê feki ardena UNESCO yi ra  jê zonê ma u piyê dina  qewul biya u eve na kar vajino ke muheminiya zone mae de wendene u domonê ke bêsenêkenê zonê maa xo de bıwanê çetıniya na hali bêro zonayene."

UNESCO yi ra gore  dına sero 7097 zoni estê u domoni evê zonunê jêdeyani bênê pil. Komelê Pile Mıletê Seresteyi dı 18 Ğağan 1992 dı evê qerarê 47/135 neşirbiyaye u hetê Tırkiya ra ki tesdıq kerdaye, bildiriye Mıletê seresteyi  ya ki heqa  naye ke wayirê  Etniq İtiqat u Zoni yê na bildiri de dewletan kena bine bari, zonê mae de wendisi heqe vinena u  zonê mae de wendis dayene ki kena barê vileyi.

Bê qıymet vinitena zonê maye domonan de  hetê kamiye u kesiye ra  u xoser biyayisi ra kemiye pêda kena u têdust ra nêbiyaene ki kena xori.  Zonê mae ana zu het u barê biyaye jêdenena.  Eve na biyaye newe fıkıriyayis u quweta xeyali kena gırs u qayım. Na maven de zewna zon de wendis vinitena zuyi  waxtê wendişi de çetıniye vezena u  tedust ra nêbiyayis pêda kena.

Na sevete ra zonê maa  mao ke taluke vınd biyaene de ro, qarşiye ave berdena  zonê xo serê butu karu de vinitene u amayis resnayene derime.

Vengdayisê mao vırên ra  gore Mısnayena- mısayena 2021-2022’de, barê vıle mao ke  weçınıtısê dersan de  evê xo yani eve elektronik muracate komele mısnayene kerime u zonê xo Kırmançki (Zazaki) weçiınıme u vebela zonê xo biyarımê hurendi.

Mevaze ke derse ranêbena,  malım tayın nêbêno.  ma ve domonunê xo ra ke a dersê çınite we gune  mektev i malimi bivino u biyaro.  Kerdena na kari heqa maa demokratika.  Xo virra mekerime ke zonê mae  pêsaneyena kamiya ma de en çiyo muhım o. bara  Dêsımiji, dostê Dêsımizu u komele Dêsımizu  awa ke  wertê kerdena na kari ra gore plano de mınasıv  de bıbê.

Na mesele ra gore evê seferberlığeniya xo ver estene zonê maa xo rê wayir bıvejime. Zonê maa ma çêverê  weşiya mao.

Federasyonê Komelunê Dêsımi (DEDEF)

Federasyonê Komelê Dêsimiyê Demokratiyê Avrupayi (ADEF)

  

Yorumlar

Ad-Soyad
E-Mail
Yorum
Tüm Yorumlar
Tüm Yorumlar


SİZİ TANITALIM

Bilgilerinizi girerek, Dersimli Esnaf ağına dahil olabilirsiniz!

Aşağıdaki bağlantıya tıklayarak, ilgili sayfaya ulaşabilirsiniz.

BURAYA TIKLAYINIZ

DERSİMLİ ESNAFLARIMIZ

Burçlar

Günlük falınızı Okuyun

Astroloji.org 'un desteğiyle

HAVA DURUMU

ZİYARETÇİ İSTATİSTİKLERİ

 Bugün : 916
 Dün : 16663
 Toplam : 41754212
 Ip No : 3.215.180.226