Sürmanşet 15.11.2019 08:49:58 599 defa okundu

Dersim Tertelesi’nin Yıldönümünde

Seyit Rıza ve birlikte idam edilenler bugün anılacak.

HDP Tunceli İl Örgütü tarafından, idamlarının 82. yılında Seyit Rıza ve arkadaşlarını 15 Kasım saat 16.00’da Seyit Rıza Meydanında anacakları duyuruldu. Milletvekili Alican Önlü de mecliste bu yönlü yaptığı ve Zazaca başladığı konuşmasında, Seyit Rıza ve birlikte idam edilenleri andı. Önlü, “Kürtlere ve Alevilere yönelik düşmanlık hukuku, ta bu zamandan başlamıştır” ifadelerini kullandı.

 

15 Kasımın yıldönümünde

Seyit Rıza ve aralarında oğlunun da olduğu birlikte idam edilenler için bugün anma programı düzenlenecek. Halkların Demokratik Partisi Tunceli İl Örgütünce anmanın saat 16.00’da Seyit Rıza meydanında yapılacağı açıklandı.

 

DEDEF Kadıköy Rıhtımda Anma Düzenleyecek

Dersim Dernekleri Federasyonu tarafından yapılan açıklamada da bugün yapılacak anmaya "İnsanlığın bu kara lekesinin aydınlatılması için bir mum da sen yak" diyerek katılım çağrısında bulundu.

DEDEF, "İnsanlığın bu kara lekesinin aydınlatılması için bir mum da sen yak" sloganıyla 15 Kasımda İstanbul Kadıköy Rıhtım’da gerçekleştireceği anmaya katılım çağrısı yaptı.

Açıklamada Seyit Rıza ve arkadaşlarının mezar yerlerinin hala belli olmadığı belirtilerek, şöyle denildi:

“Bundan seksen iki yıl önce Dersim’in önde gelenleri, seyitleri, Seyd Rıza, Wusênê Seydi, Aliye Mirzê Sili, Hesen Ağa, Findik Ağa, Resik Uşen ve Hesenê Ivraimê, Ankara'dan özel görevle gönderilen İhsan Sabri Çağlayangil'in denetiminde yapılan yasadışı bir mahkeme neticesinde Elazığ Buğday Meydanı'nda infaz edildiler.

"Yaşı küçültülerek idam edildi"

Seyit Rıza 75 yaşının üzerindeydi ve hileli mahkeme kararı ile yaşı küçültülerek idam edildi. 1937/1938, Dersim halkına yönelik baskı ve asimilasyon politikalarının toptan bir imha haline dönüşme tarihidir.

15 Kasım 1937 tarihinde Dersim’in önde gelenleri, seyitleri idam edildi ve yakınları seksen iki yıldır seyitlerinin mezar yerlerini arıyor. İdam edilenlerin mezar yerleri hala belli değil ve yakınları seksen iki yıldır seyitlerinin mezar yerlerini arıyorlar.

"Bir mum da sen yak"

Tarihi hatırlamanın ve katledilenlerin anıları önünde saygıyla eğilmenin, ülkemizde kitlesel katliamların engellenmesi; insan haklarına saygılı, barışı sağlamış demokratik bir toplumun kurulabilmesi için çok önemli olduğuna inanıyoruz. İnsanlığın bu kara lekesinin aydınlatılması için bir mum da sen yak şiarı ile 15 Kasım Cuma günü saat 19.37'de buluşacağız.”

 

Seyit Rıza kimdir?

Seyit Rıza ya da Kırmancki'deki adıyla Sey Rıza'nın kesin doğum tarihi bilinmemekle birlikte, 1863 yılında Pulur Lirtik Köyü'nde doğdu, 15 Kasım 1937 yılında Xarput'ta altı kişiyle birlikte idam edildi.

75 yaşında olan ve yaşı küçültülerek idam edilen Seyit Rıza'yla beraber 58 kişi Elazığ'da kurulan İstiklal Mahkemesi'nde yargılandı.

Bu kişiler "isyana teşvik" suçundan yargılanır, Seyit Rıza ile beraber 6 kişi idam cezasına çarptırılır. Diğer sanıklara ise ömür boyu hapis cezası verilir.

 

Çağlayangil anılarında bu olayı nasıl anlattı?

Seyit Rıza'nın idamını, hükmü düzenlemekle görevli İhsan Sabri Çağlayangil anılarında şöyle anlatır:

"Seyit Rıza, sehpaları görünce durumu anladı. 'Asacaksınız' dedi ve bana döndü: 'Sen Ankara'dan beni asmak için mi geldin?' Bakıştık. İlk kez idam edilecek bir insanla yüz yüze geliyordum. Bana güldü. Savcı, namaz kılıp kılmayacağını sordu. İstemedi. Son sözünü sorduk. 'Kırk liram ve saatim var. Oğluma verirsiniz' dedi.

Seyit Rıza'yı meydana çıkardık. Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu. Ama Seyit Rıza, meydan insan doluymuş gibi sessizliğe ve boşluğa hitap etti. 'Evlâdı Kerbelayıh. Bi hatayıh. Ayıptır. Zulümdür. Cinayettir' dedi. Benim tüylerim diken diken oldu. Bu yaşlı adam rap rap yürüdü. Çingeneyi itti. İpi boynuna geçirdi. Sandalyeye ayağı ile tekme vurdu, infazını gerçekleştirdi..."

 

 

 

Yorumlar

Ad-Soyad
E-Mail
Yorum
Tüm Yorumlar
Tüm Yorumlar


SİZİ TANITALIM

Bilgilerinizi girerek, Dersimli Esnaf ağına dahil olabilirsiniz!

Aşağıdaki bağlantıya tıklayarak, ilgili sayfaya ulaşabilirsiniz.

BURAYA TIKLAYINIZ

DERSİMLİ ESNAFLARIMIZ

Burçlar

Günlük falınızı Okuyun

Astroloji.org 'un desteğiyle

HAVA DURUMU

ZİYARETÇİ İSTATİSTİKLERİ

 Bugün : 14820
 Dün : 20559
 Toplam : 32817200
 Ip No : 18.207.238.169